Mooiste stadhuizen van Nederland

Bekijk de mooiste stadhuizen van Nederland. Zoals de mooie historische stadhuizen van Gouda, Leiden en Franeker. Of het juist moderne raadhuis in Hilversum.

Stadhuis van Gouda

Laten we beginnen met zo ongeveer het bekendste stadhuis van Nederland, namelijk dat van Gouda. Het valt nogal op, want terwijl de meeste stadhuizen een beetje aan de rand van een plein staan, staat het in Gouda midden op de markt. Dit moest het minder vatbaar maken voor brand, want het oorspronkelijke stadhuis ging verloren door een grote stadsbrand. In 1484 startte de bouw van het nieuwe stadhuis. Het is daarmee een van de oudste gotische stadhuizen van Nederland. Denk bij gotisch aan van die oude kathedralen; imposant, hoog en met grote vensters.

Het gebouw is bekleed met natuursteen, heeft een rijkversierde gevel en de spitse hoektorens maken het helemaal af. Het stadhuis is overigens door de jaren heen flink verbouwd.  Zo stamt het bordes uit 1603. En de beelden in de voorgevel en het klokkenspel in de zijgevel zijn pas rond 1960 geplaatst. Het gebouw wordt nu gebruikt als evenementenlocatie. Als de deuren open staan, kun je het Oude Stadhuys bezoeken.

Stadhuis Delft

Net als in Gouda, brandde in Delft het middeleeuwse stadhuis af. Het verschil is dat in Delft één toren bleef staan: het Steen, destijds een gevangenis. Daaromheen werd het nieuwe stadhuis gebouwd.  Het stadsbestuur vroeg Hendrick de Keyser – beroemd om zijn typische late renaissancestijl met rijke versieringen – het nieuwe stadhuis te ontwerpen. Hij was toch in de buurt, want hij was net het praalgraf voor Willem van Oranje aan het maken in de Delftse Nieuwe Kerk. Het stadhuis was in 1620 klaar.

Het gebouw is symmetrisch, met pilasters (platte pilaren op de gevel) en een topgevel boven de ingang. En heeft natuurlijk vele decoraties. Het beeld van Vrouwe Justitia springt het meest in het oog. Dit herinnert aan de vroegere rechtbank in het stadhuis. Nog steeds vergadert de gemeenteraad in het mooie gebouw. Ook is het een gewilde trouwlocatie. Het stadhuis is met Open Monumentendag gratis te bezoeken.

Stadhuis Franeker

De rijkversierde renaissancestijl deed het goed bij overheidsgebouwen. Ook het stadhuis van Franeker werd – als een van de eerste Friese stadhuizen – in die stijl gebouwd.  Het stadsbestuur wilde met het prestigieuze raadhuis dan ook graag laten zien hoe welvarend Franeker was. En dat is gelukt. Het stadhuis maakte niet alleen hier indruk, maar zijn roem reikte zelfs tot in Amerika. Daar vind je een kopie van het stadhuis, gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1893 in Chicago.

Het gebouw heeft een levendige uitstraling dat te danken is aan de lagen natuursteen (speklagen geheten). Let verder op de mooie lantaarntoren. In 1760 werd nog een strakke zijvleugel toegevoegd aan het toch al omvangrijke gebouw. Het stadhuis van Franeker wordt nu gebruikt als trouwlocatie en je kunt een rondleiding volgen door het gebouw.

Oude Stadhuis, Den Haag

Het Oude Stadhuis van Den Haag valt totaal niet op.  Dat komt omdat het – als een van de weinige stadhuizen in Nederland – niet aan een plein ligt. Zonde, want het heeft een prachtige voorgevel uit 1565, geïnspireerd op het stadhuis in Antwerpen. Wie de bouwmeester was, is tot op heden een raadsel.

Leuk zijn de rode luiken en de beelden die de gevel sieren. Het gebouw kreeg in 1733 nog een zijvleugel, die al helemaal niet opvalt. Terwijl die werd ontworpen door een beroemd architect, namelijk  Daniël Marot. Hij introduceerde de Franse Lodewijk XIV-stijl in Nederland: een statige en symmetrische stijl. Je zou haast denken dat het om een compleet ander gebouw gaat. Het stadhuis wordt nu vooral gebruikt als trouwlocatie.

Stadhuis Leiden

Met het stadhuis van Leiden is iets bijzonders aan de hand. Alleen de voorgevel is namelijk bewaard gebleven – overigens met zijn 86 meter wel gelijk de langste renaissancegevel van Nederland! De rest van het gebouw brandde in 1929 compleet af.  Daarna werd achter de 16e-eeuwse gevel een nieuw stadhuis gemaakt. De inrichting kreeg een duidelijk thema: marmer. De vloeren, muren, pilaren….van marmer dus. Wat je ook zal opvallen, zijn de werken die de beroemde M.C. Escher maakte voor het gemeentehuis. Zoals de prachtige vloer in de raadzaal en de bijzondere klok.

De 16e-eeuwse gevel werd ontworpen door Lieven de Key. Je ziet een imposante bordestrap voor de ingang, drie topgevels en tal van decoraties. Bijvoorbeeld twee beelden die de Tijd en de Eeuwigheid voorstellen. Op Open Monumentendag kun je een leuke rondleiding volgen door het gebouw waarin je meer hoort over de geschiedenis van het gemeentehuis en de stad.

Stadhuis Haarlem

Misschien denk je bij het zien van dit stadhuis: wat een allegaartje! Dat is ook zo. Het is een samenraapsel van verschillende gebouwen en bouwstijlen. Het oudste gedeelte gaat helemaal terug tot 1370.  In de eeuwen daarna werd het pand flink verbouwd en uitgebreid. Zo werd in de 16e eeuw het nabijgelegen klooster toegevoegd aan het gebouw.

In de 17e, 18e en 19e eeuw werd het gebouw verder uitgebreid en vernieuwd. En de toren die je ziet? Die stamt dan weer uit 1913. In het stadhuis verwijst de Gravenzaal – nu populair als trouwzaal – naar het verleden van de locatie. Oorspronkelijk stond op deze plek  namelijk een 13e-eeuws jachtslot van de Graven van Holland. Maar je raadt het al: dit brandde af. Wil je het stadhuis van binnen zien (en heb je geen trouwplannen)? Dan kun je op Open Monumentendag een rondleiding volgen. Onder het stadhuis kun je naar de (gratis) expo Anno Haarlem, waar je in een korte tijd meer te weten komt over de geschiedenis van de stad.

Stadhuis van Rotterdam

Als een van de weinige gebouwen in het centrum, overleefde het stadhuis het bombardement van mei 1940. Het prachtige pand werd zo’n twintig jaar ervoor gebouwd. Henri Evers maakte het ontwerp en won daarmee de uitgeschreven prijsvraag; enigszins omstreden want hij was goed bevriend met de burgemeester. Maar dat mag de pret niet drukken, want het is een geweldig pand geworden. De bouwstijl wordt omschreven als eclectisch (een combinatie van verschillende neostijlen) met Byzantijnse en Romaanse invloeden.

Het symmetrische gebouw  heeft vier vleugels die zijn gebouwd rondom een prachtige binnentuin (een verborgen plekje in de stad!). De mooie kleur dankt het aan de gevels van zandsteen. Op de trapgevel zijn de gemeentewapens van alle Rotterdamse deelgemeenten te zien, met in de midden de stedenmaagd. Het stadhuis barst sowieso van het beeldhouwwerk; dit moest de geschiedenis van wereldhavenstad uitdrukken. Zo zie je boven het balkon de personificaties van Ondernemingsgeest, Beleid, Betrouwbaarheid en Volharding. Op de toren van ruim 70 meter hoog (inmiddels maar een kleintje voor Rotterdamse begrippen) prijkt een gouden vredesengel.

Raadhuis van Hilversum

Nederland barst van de mooie, historische stadhuizen, maar heeft ook moderne hoogstandjes. En dan heb je het al snel over het raadhuis van Hilversum. Het geweldige gebouw stamt uit 1931.

Het raadhuis is Dudoks beste en beroemdste werk. Het wordt gezien als één van de hoogtepunten van de moderne architectuur in Nederland en kreeg ook al snel in het buitenland erkenning. Jaarlijks komen duizenden architectuurliefhebbers het raadhuis bewonderen. Vooral de strakke gevels en het kleurgebruik vallen op. De architect ontwierp ook het interieur en koos zelfs de lettertypen uit die gebruikt worden in het gebouw. Je kunt een rondleiding volgen door het raadhuis.