Mooiste bibliotheken van Nederland

Sommige bibliotheken zijn ware architectonische hoogstandjes. Bekijk de mooiste bibliotheken van Nederland. 

Boekenberg, Spijkenisse

De Boekenberg is een omweg waard. Buiten zie je door de glazen pui de boeken al opdoemen, en eenmaal binnen zie je hoe gaaf het is gedaan: de terrassen met boekenkasten vormen letterlijk een berg van boeken. De weg omhoog leidt langs een koffiecorner, leuke zitjes en nissen en veel groen. Het gebouw is echt een advertentie voor lezen.

De beroemde architect Winy Maas ontwierp het bibliotheekgebouw uit 2012. Naast het vele glas valt de mooie houten dakconstructie op. De glazen stolp met het puntdak stelt een boerderij voor als verwijzing naar het boerenverleden van Spijkenisse.

OBA Amsterdam

De Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) is met maar liefst 28.000 vierkante meter de grootste bibliotheek van Nederland. Een waar boekenwalhalla. Let vooral op de mooie muurgedichten en het leescafé met de grootste voorraad tijdschrift ooit. En ga zeker naar het terras op de zevende verdieping waar je uitkijkt over Amsterdam en je van alles leest over de gebouwen die je ziet.

Het moderne gebouw van de OBA is  ontworpen door architect Jo Coenen, voormalig Rijksbouwmeester. De kenmerken zijn licht en open. En natuurlijk groot. Het heeft 300 werkplekken, 1.000 zitjes, meerdere vergaderzalen en zelfs een bibliotheektheater. Je hoeft je hier bepaald niet te vervelen. Bekijk de website van Openbare Bibliotheek Amsterdam.

Bibliotheek Schiedam

‘Als je een tuin hebt in je bibliotheek, dan zal het je aan niets ontbreken’ (Cicero, 106 – 42 v Chr). Deze spreuk hangt in de mooie bibliotheek van Schiedam. In 2015 trok de bibliotheek in deze 18e-eeuwse koopmansbeurs; destijds een pronkstuk van de bloeiende jeneverindustrie. Eye-catcher is natuurlijk de binnentuin, maar let ook op de kroonluchter vol jeneverglaasjes en de glazen dakconstructie uit 1872.

De Korenbeurs is ontworpen door de Italiaan Giovanni Giudici. Hij koos overduidelijk voor de stijl van het classicisme; gebouwen in die stijl doen een beetje denken aan een tempel. Bovenaan de zandstenen gevel zie je beelden van Mercurius en Neptunus. En bovenop het gebouw prijkt een houten klokkentoren. De openingstijden van de bibliotheek én lunchroom vind je op de website van de Korenbeurs.

LocHal, Tilburg

Met boeken uitlenen alleen red je het tegenwoordig niet meer. Als er één bibliotheek is die dat heeft begrepen, is het die in Tilburg. De LocHal herbergt verschillende werkplekken, stiltehokken, podia en lab’s (zoals het gamelab en woordlab). Maar gelukkig ook nog steeds rekken vol boeken. En dit alles in een stoere, voormalige werkplaats voor locomotieven. De hoogte van de gigantische LocHal is ten volle benut. De torenhoge trappen -die tevens dienst doen als tribune- springen dan ook vooral in het oog.

De fabriekshal stamt uit 1932.  Het gebouw van glas en staal heeft nog steeds het industriële karakter van weleer. De oorspronkelijke vloer – met smeerputten en rails – is bijvoorbeeld behouden. En veel materialen zijn hergebruikt. Zo zie je plantenbakken gemaakt van houten wagons en tafels die steunen op afgeschreven boeken. Voor de gigantische ruimte zijn beweegbare wanden van textiel gemaakt; kunstwerken op zich. Het gebouw won tal van prijzen. Zo werd het in 2019 uitgeroepen tot beste gebouw ter wereld, en won het in Nederland de publieksprijs. Je kunt een leuke rondleiding volgen door de LocHal.

Eemhuis, Amersfoort

Sinds 2014 zit de bibliotheek van Amersfoort in de culturele hotspot het Eemhuis. En eerlijk is eerlijk, als je buiten staat, verwacht je niet in zo’n stijlvolle ruimte terecht te komen. Je wordt compleet overdonderd door de mooie leeszaal van acht terrassen met eikenhouten vloeren en meubels.

De gevel van het Eemhuis springt vooral in het oog door de 24.000 aluminiumbollen die erop zitten. Vaak lees je dat ze verwijzen naar het schild van Sint-Joris die ook in het gemeentewapen zit. Maar volgens de architect, Michiel Riedijk, hebben ze geen enkele betekenis. Hij noemt ze zelf discobollen vanwege hun reflectie op zonnige dagen. Bekijk de openingstijden van het Eemhuis.

Bibliotheek Rotterdam

Tja, maar weinig mensen vinden het mooi en tóch heeft het iets: het Rotterdamse bibliotheekgebouw uit 1983. Het staat ook wel bekend als: Gasfabriek, IJstaart en Stofzuiger…Rotterdammers zijn nu eenmaal goed in bijnamen. Vanwege de stalen buizen langs de gevel wordt vaak het gebouw vaak vergeleken met het Centre Pompidou in Parijs.

Het beroemde architectenbureau Van den Broek en Bakema ontwierp het moderne pand. Het zit vol leuke details, zoals de entree met de vele lampen en het levensgrote schaakspel. Op de vijfde verdieping is de Rotterdamse skyline afgebeeld op het raam, met daaronder de tekst: ‘Als dit Narvik was, zou ik beter kijken’. Met deze verwijzing naar het gedicht ‘Bij Loosdrecht’ van K. Schippers roept het op om naar het bekende te kijken alsof het iets nieuws is. Ga naar de website van de Centrale Bibliotheek Rotterdam of de bistro in de bibliotheek, Bistro Bar Binnenrotte .

De Jutter, Vlieland

Het bijzondere gebouw van hout en glas doet denken aan een megatent in een duinpan. Het heeft een grote luifel, de zijgevels lopen taps toe en de kleuren passen bij de omringende dennenbomen.

In het gebouw zijn ook de kleuren niet willekeurig gekozen. Zo pakte Kristinsson Architecten voor de kleur van de vloeren de luchtfoto van Vlieland erbij en koos voor het groen van de bossen en de verschillende kleuren van het strand en de duinen. In het gebouw zit ook een school. Bekijk de website van De Jutter.

Universiteitsbibliotheek Utrecht

De universiteitsbibliotheek is een verborgen parel midden in het hart van Utrecht. De mooie bibliotheek zit in het vroegere paleis van Lodewijk Napoleon dat hij liet bouwen toen hij van Den Haag naar Utrecht verhuisde (omdat hij dacht dat hij ziek werd van de zeelucht…ahum!). Het werd een 30 meter lange Grande Galerie met balzaal, twee salons en een hofkapel. En in dit statige, stijlvolle gebouw uit 1807 zat al snel (sinds 1820) de bibliotheek van de Universiteit Utrecht.

In de bibliotheek zie je de grandeur van het paleis duidelijk terug. Er wordt volop gebruik gemaakt van de bibliotheek, maar meestal mag je buiten de tentamenperiodes een kijkje nemen als je het vraagt aan de beveiligers. Bekijk de openingstijden van de Universiteitsbibliotheek Utrecht.

Bibliotheek TU Delft

De TU-bibliotheek is vooral leuk om te bezoeken op zonnige dagen, want dan kun je er met een kleedje bovenop liggen! Het grasveld voor de bibliotheek loopt namelijk langzaam over in het dak van het gebouw. In het midden zie je een enorme kegel. Die staat symbool voor techniek, en pint als een soort punaise landschap en bibliotheek aan elkaar vast. Maar neem ook binnen een kijkje, daar zie je een gigantische boekenkast die loopt van de begane grond tot aan het plafond.

Het bibliotheekgebouw werd ontworpen door de inmiddels beroemde Francine Houben van Mecanoo Architecten. Het staat pal achter een iconisch pand, de zogeheten ‘Kikker’, een brutalistisch gebouw, oftewel: veel beton. En juist daarom werd de bibliotheek groen: ‘de kikker had gras nodig’, aldus Houben. Je kunt de bibliotheek vrij bezoeken. Bekijk de openingstijden van de TU Delft Library.

Cuypersbibliotheek, Amsterdam

De Cuypersbibliotheek is de grootste en oudste kunsthistorische bibliotheek van Nederland. En dat in misschien wel het mooiste museumgebouw, het Rijksmuseum. Dwalend door het museum kom je vanzelf langs deze geweldige 19e-eeuwse leeszaal. De Nachtwacht is populair, maar onderschat ook de bibliotheek niet. Je mag ‘m fotograferen dus bezoekers kunnen niet wachten om de torenhoge kasten, de hardhouten balustrades en de mooie natuurstenen vloer vast te leggen.

Je kunt een audiotour volgen over het museumgebouw,  dan kom je vanzelf langs de mooie bibliotheek. Tijdens de tour hoor je van alles over de mooie leeszaal én het geweldige gebouw van Pierre Cuypers. Het neogotische gebouw heeft maar liefst acht torens en kreeg versieringen in renaissancestijl. In die tijd vonden veel mensen het gebouw te katholiek, maar eigenlijk eert het vooral de kunst. Kijk bijvoorbeeld eens naar de mooie borstbeelden van kunstenaars op de gevel. De bezoekersinformatie vind je op de website van het Rijksmuseum (je hebt geen apart kaartje nodig voor de bibliotheek).

Handelingenkamer, Den Haag

Dit is de enige bibliotheek van Nederland met zoveel bijzondere Chinese details. Zoals de roodgroene aankleding, de handgreepjes in de vorm van drakenklauwen en de drakenkopjes aan de balustrades. En vergeet niet omhoog te kijken naar de gigantische koepel met schubben van glas in lood. De bibliotheek heet overigens Handelingenkamer omdat hier de letterlijke verslagen -de handelingen- van het parlement werden bewaard.

De bibliotheek werd ontworpen door Cornelis Peters, een leerling van de beroemde Pierre Cuypers. Hij ontwierp overigens niet alleen die zaal, maar het hele gebouw waarin nu de Tweede Kamer huist. Destijds werd het neergezet voor het ministerie van Justitie, en dat zie je duidelijk terug aan de versieringen op het 19e-eeuwse neorenaissancegebouw, bijvoorbeeld aan de portretten van rechtsgeleerden. De Handelingenkamer is alleen te bezichtigen op Open Monumentendag. Je moet er waarschijnlijk even voor in de rij staan, maar dat is het zeker waard.

Bibliotheek Neude Utrecht

De nieuwe openbare bibliotheek van Utrecht staat nu al in de lijst met mooiste bibliotheken, en is nog niet eens geopend…Ik verwacht dus veel van de bibliotheek die op 13 maart 2020 van de Oudegracht verhuist naar zijn prachtige, nieuwe locatie: het voormalige postkantoor aan de Neude. Dankzij de imposante hal met prachtige bakstenen bogen lijkt het pand wel een kathedraal. En hierin komen maar liefst duizend boekenkasten, tweehonderd studieplekken, maar bijvoorbeeld ook een filmzaal, een  restaurant en theaterzaal.

Oudegracht, Utrecht

Het postkantoor stamt uit 1924. Voor het ontwerp keek architect Joseph Crouwel vooral naar het Rotterdamse postkantoor aan de Coolsingel (dat overigens momenteel wordt verbouwd tot hotel). Het Utrechtse pand kreeg de stijl van de Amsterdamse School met veel baksteen, natuursteen en versieringen.  In de mooie hal staan zes beeldhouwwerken van kunstenaar Van den Eijnde. Vijf beelden stellen de werelddelen voor, die worden verbonden door de post. En het zesde laat ‘Handel en Welvaart’ zien. Ook de twee leeuwen bij de hoofdingang vallen op. Die waren destijds een cadeau van ‘de Utrechtsche burgerij’.