Domtoren

De monumentale Domtoren is sinds 1382 de trots van Utrecht, en de hoogste kerktoren van Nederland. De toren staat momenteel in de steigers; de restauratie duurt tot ongeveer 2023. Een bezoek aan de Domtoren blijft wel mogelijk.

Voorgeschiedenis bouw Domtoren

De bouw van de Domkerk was in volle gang toen de bisschop van Utrecht in 1321 de werkzaamheden stillegde. De bisschop was de machtigste kerkelijke en wereldlijke heerser en dit moest getoond worden. Daarom wilde hij dat eerst de imposante kerktoren werd gebouwd, zijn statussymbool. En zo geschiedde.

Architectuur Domtoren

Jan van Henegouwen was de belangrijkste bouwmeester van de gotische Domtoren. De toren bestaat uit drie lagen. De vierkante onderbouw lijkt verdacht veel op een stadspoort. Daarbovenop staat een smaller vierkant deel met als top een achthoekige, open lantaarn.

De kern van de Domtoren is vrijwel geheel van baksteen. Voor een rijkere uitstraling werd die grotendeels bekleed met natuursteen, die geïmporteerd moest worden uit België en Duitsland. Het materiaal werd aangevoerd over de grote rivieren als de Rijn en bij de Oudegracht afgeleverd.

Hoogste kerktoren van Nederland

In 1382 was de Domtoren de hoogste kerktoren van Nederland. De windvaan, met een afbeelding van Sint-Maarten, bevond zich op ruim 106 meter hoogte. Maar er was een strijd gaande met de Nieuwe Kerk Delft…In 1875 bereikte de toren van die kerk een hoogte van zeker 108 meter. Dit was te danken aan Pierre Cuypers die een nieuwe, hoge spits ontwierp nadat de oude door de bliksem was getroffen. Maar diezelfde Cuypers leidde begin 1900 de restauratie van de Domtoren, waarbij de spits werd voorzien van een nieuw dak. Hierdoor bereikte de Utrechtse toren een hoogte van 112 meter. En daarmee werd de Domtoren definitief de hoogste kerktoren van Nederland.

Nieuwe Kerk Delft
Nieuwe Kerk Delft

Tijdens de restauratie kreeg de Domtoren overigens ook een ontvangstgebouw. De architect was G.W. van Heukelom, bekend van de Inktpot, het grootste bakstenen gebouw van Nederland.

Domtoren gescheiden van de kerk

Het mooie Domplein hebben we te danken aan een tornado. Oorspronkelijk zat de Domtoren namelijk gewoon vast aan een kerk, zoals gebruikelijk bij een kerktoren. Maar toen in 1674 een herfststorm over Utrecht raasde, is het middenschip van de Domkerk ingestort. Sindsdien staat de toren los van de kerk en zijn de twee gescheiden door het Domplein.

Domtoren bezoeken

Het adres is Domplein 21. De Domtoren is te bezoeken met een rondleiding. Samen met een gids beklim je de 465 traptreden van toren, waarbij je onderweg meer hoort over de geschiedenis en de bouw van de Dom. Aan de andere kant van het plein kun je de Domkerk bezoeken.

En ook bijzonder: je kunt een kijkje nemen ónder het Domplein. Een gids neemt je dan mee door de ondergrondse gangen en de geschiedenis van 2000 jaar Domplein. Lees meer over Dom Under.