Expressionisme (1910 – 1930)

Rond 1910 ontstaat in Amsterdam een nieuwe stroming: het expressionisme. In Nederland staat de stijl dan ook vooral bekend als de Amsterdamse School. De verspreiding van de bouwstijl in Nederland is groot.

Kenmerken Amsterdamse School

De nadruk lag op de dynamische buitenkant van het gebouw en niet op de functionaliteit. Er werden veelal decoratieve -kostbare- details ontworpen. Dakpannen en tegels werden op alle mogelijke manieren gebruikt. Ook hanteerden de architecten bijzondere vensters en vensterformaten. Als bouwmateriaal werkten ze veel met baksteen. De stijl werd ook expressieve baksteenarchitectuur genoemd.

Varianten expressionisme

Er ontstonden verschillende varianten:

  • Organisch expressionisme
    Het organisch expressionisme was geïnspireerd door Rudolf Steiner die in 1912 de antroposofische beweging oprichtte. De vloeiende beweging stond voorop bij deze stroming. Voorbeelden zijn de hoofdkantoren van de ING-bank in Amsterdam en de Gasunie in Groningen.
  • Zakelijk expressionisme
    De bekende architect Willem Dudok kwam met zijn eigen soort zakelijk expressionisme. De plastische vormgeving wordt verzakelijkt. Een bekend gebouw is het raadhuis van Hilversum van Dudok.
  • Nieuwe Haagse School
    Een (niet zo bekende) expressionistische variant is de Nieuwe Haagse School. De stijl is te typeren als dynamische baksteenarchitectuur, maar dan met hoekige vormen. Lees meer over de Nieuwe Haagse School.

Expressionisme in Nederland

De verspreiding van de bouwstijl tussen ongeveer 1910 en 1930 in Nederland was groot. Dus je vindt de stijl niet alleen in Amsterdam maar ook in veel andere steden. Het beroemdste gebouw is het Schip van de architect Michel de Klerk. Bekijk de expressionistische gebouwen op deze site: