Bouwstijlen in Nederland

In dit overzicht zie je de belangrijkste bouwstijlen (architectuurstromingen) die in Nederland zijn terug te vinden. 

Romaans (950 – 1250)

De romaanse bouwstijl is zwaar en massief. De gebouwen hebben dikke muren en kleine ramen. Met boven de ramen en deuren ronde bogen. In Nederland zie je haast alleen nog kerkgebouwen in deze stijl. Lees meer over de romaanse bouwstijl.

Gotiek (1230 – 1560)

De gotiek is ontstaan in Frankrijk. Vooral kathedralen werden in die stijl gebouwd. Gotische kerken zijn vaak gigantisch hoog met grote gebrandschilderde ramen en spitse bogen. Lees meer over de gotiek.

Renaissance (1525 – 1630)

De renaissance ontstond in Italië. Bij deze bouwstijl werd teruggegrepen op de klassieke bouwkunst. Nederlandse bouwmeesters gebruikten vooral renaissanceversieringen op hun nog veelal gotische gebouwen. Lees meer over renaissancearchitectuur.

Classicisme (1630 – 1700)

Net als bij de renaissance werd ook bij het classicisme gekeken naar de klassieke oudheid. Vooral symmetrie en verhoudingen werden belangrijk. Classicistische gebouwen doen vaak denken aan een tempel. Lees meer over de classicistische bouwstijl.

Lodewijkstijlen (1700 – 1810)

Tijdens de 18e eeuw overheerste de Franse architectuur in Nederland. De Lodewijkstijlen dankten hun naam aan de Franse koningen. Het was een statige, deftige bouwstijl die vooral bij stadspaleizen werd toegepast. Lees meer over de Lodewijkstijlen.

Neostijlen (1800 – 1915)

Onder de neostijlen vallen het neoclassicisme, de neogotiek, het eclecticisme en de neorenaissance. De neostijlen grepen terug op de oorspronkelijke bouwstijl. Het neoclassicisme was bijvoorbeeld een hernieuwde interpretatie van het classicisme. Lees meer over de neostijlen.

Jugendstil, art nouveau (1895 – 1915)

In Nederland worden de termen jugendstil en art nouveau door elkaar gebruikt.  De stijl ontstond rond de eeuwwisseling. Men wilde een echt nieuwe bouwstijl en geen historische vormen meer herhalen, zoals bij de neostijlen. Lees meer over jugendstil.

Rationalisme (1900 – 1920)

Vooral H.P. Berlage is verbonden aan deze stijl. De architect streefde naar een vernieuwing van de bouwkunst. Een logische indeling van het gebouw stond centraal. En constructieve onderdelen moesten zichtbaar zijn, dus bijvoorbeeld baksteen werd niet weggewerkt achter een pleisterlaag. Lees meer over het rationalisme.

Nieuw historiserende stijl (1905 – 1925)

Net als bij de neostijlen werd gekeken naar vroegere bouwstijlen, zoals de Lodewijkstijlen. Maar ook neoclassicistische en jugendstil invloeden waren aanwezig. De Duitse variant is het bekendst; de Um 1800-stijl. Deze kwam veel voor bij warenhuizen en kantoorpanden. Lees meer over de nieuw historiserende stijl.

Expressionisme, Amsterdamse School
(1910 – 1930)

In Amsterdam ontstond een expressionistische stijl: de Amsterdamse School. De constructie stond niet meer voorop, maar de uiterlijke vorm. Het werd ook wel bekend als expressieve baksteenarchitectuur. Lees meer over het expressionisme.

De Stijl (1917-1932)

De Stijl was een kunst- en architectuurstroming. Kenmerkend was het gebruik van rechte lijnen en de primaire kleuren, wit, zwart en grijs. Lees meer over De Stijl.

Functionalisme, het Nieuwe Bouwen
(1915 – 1965)

Bij deze gebouwen werden moderne bouwmaterialen gebruikt, zoals beton, staal en veel glas. En zoals de naam al zegt: functionaliteit stond voorop. Eerst werd de functie een gebouw bepaald, daar werd het ontwerp op gemaakt. Lees meer over het Nieuwe Bouwen.

Traditionalisme (1925 – 1965)

Als reactie op het zakelijke functionalisme, ontstond het traditionalisme. Er was een hang naar het dorpsverleden. En er werden weer traditionele bouwmaterialen gebruikt, zoals baksteen. Lees meer over het traditionalisme.

Brutalisme (1950 – 1970)

Het brutalisme is ontstaan in de jaren 50. Over het algemeen zijn de ‘ruwe betonmonsters’ bij het publiek niet bepaald populair.  Lees meer over het brutalisme.

Hedendaags (1965 – heden)

Van 1965 tot nu zijn er diverse bouwstijlen te onderscheiden. Lees meer over hedendaagse architectuurstromingen.


Bekijk ook